Het Agentschap Binnenlands Bestuur heeft opmerkingen geformuleerd bij het meerjarenplan 2026–2031 van de stad Sint-Truiden en het OCMW. Het gaat om een technische berekeningsfout in de gecorrigeerde autofinancieringsmarge (GAFM) en opmerkingen rond transparantie in de strategische doelstellingenboom van verschillende entiteiten van het lokaal bestuur. Het stadsbestuur neemt de opmerkingen ter harte en onderneemt actie.

Berekeningsfout zonder impact op financieel evenwicht

De fout situeert zich in de berekening van de gecorrigeerde autofinancieringsmarge (GAFM), een indicatief cijfer dat de Vlaamse overheid gebruikt om te controleren of gemeenten hun schulden niet kunstmatig over een langere periode uitspreiden.

Waar de autofinancieringsmarge (AFM) – het wettelijk verplichte evenwicht – wél bepalend is voor de financiële gezondheid, is de GAFM een extra, technische check. Ze herrekent de aflossingen alsof elke lening op gemiddeld 12 jaar wordt terugbetaald (8% van de uitstaande schuld per jaar). Zo wordt zichtbaar of een bestuur bewust kiest voor lange looptijden om de jaarlijkse aflossingen te drukken.

In het meerjarenplan 2026–2031 werd de GAFM echter niet correct berekend. Normaal genereert de software die berekening automatisch op basis van de schuldpositie op 31 december van het voorgaande jaar. Bij de opmaak van dit nieuwe plan bleek het veld waar de theoretische aflossing van 8% over 2026 dient ingevuld te worden leeg – omdat de begintoestand (schuld op 31/12/2025) niet automatisch werd overgenomen. Daardoor werden ook de berekeningen voor de jaren 2027 tot en met 2031 verstoord en werd de GAFM niet correct weergegeven.

“Het ontbreken van deze gegevens is ons niet opgevallen bij de opmaak van het meerjarenplan”, zegt Financieel directeur Paul Vanstraelen. “Bij nazicht blijkt het om een weergavefout uit het systeem te gaan, niet om een bewuste keuze. De velden voor de theoretische aflossing bleven onbedoeld leeg.”

“De fout heeft geen enkele impact op het financieel evenwicht of op de autofinancieringsmarge, die wél wettelijk bepalend is. Toetsing aan de reële cijfers bevestigt dat er geen sprake is van doorgeschoven schulden. Uit nazicht blijkt dat dit enkel het geval was in de papieren rapportering. De digitale rapportering (XML-bestand) aan de Vlaamse overheid is wél correct en bevat alle vereiste gegevens.
Toch mag zoiets niet gebeuren. We zullen de rapportering in volgende beleidsdocumenten meteen corrigeren”, benadrukt schepen van Financiën Günther Dauw. “Hieronder vind je alvast de volledige weergave van alle cijfers.”

De cijfers van het lokaal bestuur Sint-Truiden:

“De gecorrigeerde autofinancieringsmarge (GAFM) is elk jaar hoger dan de autofinancieringsmarge (AFM) wat wijst op een gezond financieel beleid. Met andere woorden het lokaal bestuur lost sneller schulden af dan de Vlaamse norm van 8% en schuift geen schulden door naar de toekomst”, besluit schepen van Financiën Günther Dauw. 

Duidelijkheid over wie welk beleid voert

Een tweede opmerking betreft de strategische nota. Daarin werd een gedeelde doelstellingenboom gebruikt voor stad, OCMW en de autonome gemeentebedrijven. Hoewel dat technisch correct is, maakt het voor raadsleden en inwoners mogelijk moeilijk om te zien welke entiteit welk beleid voert. Het stadsbestuur zal vanaf het eerstvolgende beleidsrapport de doelstellingen en acties per entiteit afzonderlijk vermelden. Zo wordt voor de gemeenteraad en het OCMW meteen duidelijk wie welke prioriteit opneemt.

“We willen als bestuur transparant en correct rapporteren”, aldus burgemeester Ludwig Vandenhove.
“De opmerking van de Vlaamse overheid helpt ons om dat nog beter te doen.”

Duiding

Autofinancieringsmarge (AFM): Dat is wat een gemeente overhoudt nadat ze alle rekeningen én aflossingen van leningen heeft betaald. Is dat bedrag positief? Dan is de gemeente financieel gezond en is er ruimte voor nieuw beleid. Het laatste jaar van het goedgekeurde meerjarenplan dient af te sluiten met een positieve AFM.

Gecorrigeerde autofinancieringsmarge (GAFM): De GAFM is een extra check. Ze berekent of een gemeente schulden doorschuift naar later. Stel: je leent geld en betaalt maar weinig af. Dan lijkt je AFM mooi, maar schuif je de rekening door. De GAFM brengt dat in beeld.